Παρόλο που γίνονται συχνά εκστρατείες για τη μείωση των προστιθέμενων σακχάρων έχει παρατηρηθεί αύξηση τους στην βιομηχανία τροφίμων κατά 25% τα τελευταία 40 χρόνια.

Φρουκτόζη, ένα σάκχαρο που καταναλώνονται ευρέως ως υποκατάστατο της ζάχαρης, έχει χρησιμοποιηθεί γιατί έχει χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη και με βάση τον γλυκαιμικό της δείκτη πολλοί υποστηρίζουν ότι είναι καλύτερη για όσους έχουν διαβήτη γιατί οδηγεί σε καλύτερα επίπεδα σακχάρου μετά την κατανάλωση της.

Όταν αυτά τα γλυκαντικά που καταναλώνονται απορροφηθούν ακολουθούν διαφορετικούς μεταβολικούς δρόμου. Η γλυκόζη για παράδειγμα απορροφάται στην κυκλοφορία του αίματος και μπαίνει σε ιστούς μας με τη βοήθεια της ινσουλίνης  όπου μεταβολίζεται για παραγωγή ενέργειας ή αποθηκεύεται.

 Η φρουκτόζη από την άλλη μεριά πηγαίνει στο ήπαρ όπου μεταβολίζεται εκεί  διεγείρει την παραγωγή ελεύθερων λιπαρών οξεών, λιποπρωτεΐνών καιτριγλυκεριδίων τα οποία συσσωρεύονται ως λίπος στο ήπαρ και στους σκελετικούς μύες.

Η συσσώρευση αυτών των λιπαρών στο ήπαρ οδηγεί σε μια κατάσταση γνωστή ως λιπώδες ήπαρ που επηρεάζει περίπου το 10 τοις εκατό των παιδιών και το 30% των ενηλίκων.Το λιπώδες ήπαρ συχνά συνυπάρχει με αντίσταση στην ινσουλίνη, μια πρόδρομη κατάσταση τουδιαβήτη Τύπου 2, και είναι ένας ισχυρός παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά.

Σε πρόσφατη μελέτη που έγινε στο  HarvardMedicalSchool ο Δρ Herman και οι συνεργάτες εξέτασαν τι συμβαίνει σε 21 ενήλικες όταν κατανάλωναν διαφορετικού τύπου σάκχαρα στο πρωινό τους γεύμα.Περίπου οι μισοί από τους ήταν  λεπτοί και φαινομενικά υγιείς και οι άλλοι μισοί ήταν παχύσαρκοι και σε υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη.

Τους χορήγησαν 75 γραμμάρια γλυκόζης, 75 γρ φρουκτόζης ή 75 γρ μείγμα γλυκόζης με φρουκτόζη και μέτρησαν την αύξηση μιας ορμόνης που ονομάζεται FGF21 και σχετίζεται με την αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ.

Από ότι φάνηκε η Γλυκόζη είχε μια  μικρή επίδραση στην ορμόνη αυτή αλλά η φρουκτόζη αύξησε τα επίπεδα της έως και 4 φορές περισσότερο μέσα σε δύο ώρες από την κατανάλωση της.

Επίσης τα παχύσαρκα άτομα είχαν υψηλότερα επίπεδα της FGF21 πριν τη λήψη του ροφήματος και μετά την κατανάλωση φρουκτόζης τα ήδη υψηλά επίπεδα της ορμόνης αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο από ότι στα φυσιολογικού βάρους άτομα.

Σύμφωνα με τον ερευνητή ChristopherB. Newgard δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η φρουκτόζη είναι ένα σάκχαρο που προωθεί την αποθήκευση λίπους στο ήπαρ όπως δήλωσε .

Επίσης η SarahW. Stedman από το  DukeUniversitySchoolofMedicine, είπε ότι η φρουκτόζη είναι μια παγίδα που παρόλο που δεν αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ότι η φρουκτόζη με την επίδραση της στο ήπαρ μπορεί να συνδράμει στην ανάπτυξη μεταβολικού συνδρόμου και διαβήτη τύπου 2

Σε προηγούμενες μελέτες έχει φανεί επίσης  ότι

Ο μεταβολισμός της φρουκτόζης από το ήπαρμπορεί να αυξήσει την παραγωγή ουρικού οξέος ως, με ταυτόχρονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης

Η φρουκτόζη έχει επίσης αρνητική επίδραση σε δύο ορμόνες που σχετίζονται με τον κορεσμό και την πείνα, την γκρελίνη και τη λεπτίνη έτσι μπορεί να αυξήσει την όρεξη μας.

Να τονίσουμε ότι θερμιδικά η φρουκτόζη δεν υπερτερεί σε σχέση με τη γλυκόζη αλλά υπερτερείς ε γλυκύτητα. Επίσης η φρουκτόζη περιέχεται στα φρούτα αλλά εκεί λόγο τη συνύπαρξης και άλλων σακχάρων και φυτικών ινών δεν εμφανίζει αυτές τις «παρενέργειες».

Μαλαχάς Κωνσταντίνος

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το καρπούζι θεωρούνταν ως ένα γλυκό, νόστιμο φρούτο του καλοκαιριού, από ζάχαρη και νερό, και τίποτα περισσότερο. Τα τελευταία χρόνια, επιστήμονες και ερευνητές έχουν αρχίσει να εξετάζουν τα οφέλη της κατανάλωσης καρπουζιού στην υγεία. Όπως αποδεικνύεται, το καρπούζι είναι αρκετά υγιεινά.

Ίσως να σου ακούγεται περίεργο αλλά γύρω σου υπάρχουν παιδιά που πίνουν και καπνίζουν καθημερινά. Δεν τα βλέπεις, αλλά σχεδόν δυο στα τρία εφαρμόζουν αυτές τις συνήθειες από το πρωί που ξυπνάνε μέχρι τη στιγμή που θα πάνε για ύπνο.

Πρόσφατα καθώς βρισκόμουν σε ένα εστιατόριο παρατήρησα οτι στο τέλος του καταλόγου είχε μια τη γνώριμή μου εικόνα "glutenfree" και μια ολόκληρη κατηγορία του καταλόγου με επιλογές τροφίμων χωρίς γλουτένη.

Όλοι μας έχουμε δει διαφημίσεις για τρόφιμα χωρίς γλουτένη ή δίαιτα ελεύθερης γλουτένης. Αλλά ξέρουμε τι είναι η γλουτένη και σε τι ενοχλεί (αν ενοχλεί) το σώμα μας;

Γλουτένη: μια άγνωστη λέξη μέχρι πριν λίγα χρόνια αλλά πλέον έχει γίνει μια απο τις αγαπημένες οδηγίες κάποιων "ειδικών" για απώλεια βάρους. Η αλήθεια είναι οτι δίαιτες ελεύθερες γλουτένης έχουν θαυμαστές σε όλο το κόσμο.

Η γλουτένη είναι πρωτεΐνητου σιταριού, του κριθαριούκαι τηςσίκαλης, η οποία αποτελείται από τη γλοιαδίνη και γλουτελίνη. Στην γλουτένη οφείλετε το φούσκωμα του ψωμιού (όχι το δικό μας).

Πράγματι το σώμα μας κάποιων ενοχλείτε στην παρουσία της γλουτένης και αντιδρά, αυτή η αντίδραση έχει όνομα και ονομάζεται κοιλιοκάκη. Η κοιλιοκάκη με απλά λόγια είναι η αυτοάνοση καταστροφή του λεπτού εντέρου (λάχνες του εντέρου) όταν έχουμε κατανάλωση έστω και μικρής ποσότητας γλουτένης.

Το λεπτό έντερο είναι υπεύθυνο για την απορρόφηση όλων τον θρεπτικών συστατικών της διατροφής μας, έτσι εύκολα καταλαβαίνει κανείς οτι εμφανίζεται δυσαπορρόφηση, αδυναμία διατήρησης βάρους ή αν μιλάμε για παιδιά αδυναμία αύξησης βάρους. Συμπτώματα της κοιλιοκάκης είναι φλεγμονή στο έντερο με διάρροιες, κοιλιακό πόνο, κράμπες, τυμπανισμό. Σε αυτά τα άτομα αν αφαιρέσουμε εντελώς την γλουτένη απο την διατροφή τους δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα και μπορούν να ζήσουν φυσιολογικά.

Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να γίνει αντικατάσταση των αμυλούχων προϊόντων που περιέχουν γλουτένη με προϊόντα όπως ρύζι,καλαμπόκι,κεχρί, κινόακαι το φαγόπυρο τα οποία δεν περιέχουν γλουτένη και με ειδικά φαρμακευτικά προϊόντα χωρίς γλουτένη. Προσοχή πρέπει και να δοθεί στα αλλαντικά, έτοιμες σάλτσες, κονσέρβες και επιδόρπια γιαούρτης.

Η συχνότητα της κοιλιοκάκης στην Ελλάδα Πιθανολογείται ότι είναι 1/2.000-3.000 κατοίκους.

Τρόφιμα που πρέπει να αποκλειστούν σε άτομα με κοιλιοκάκη είναι 

  • Κριθάρι
  • Σίκαλη
  • Σιτάρι
  • Μπύρα
  • Ψωμί
  • Κέικ και πίτες
  • Ζαχαρωτά
  • Δημητριακά
  • Μπισκότα και κράκερς
  • Κρουτόν
  • Τηγανητές πατάτες
  • πίτσα
  • πίτες
  • σάντουιτς
  • burgers
  • Ζωμοί
  • Απομιμήσεις κρέατος ή θαλασσινών
  • Ζυμαρικά
  • Επεξεργασμένο κρέας
  • Σάλτσες για σαλάτες
  • Σάλτσες
  • Καρυκευμένο ρύζι
  • πατατάκια
  • Σούπες και βάσεις για σούπες
  • Λαχανικά σε σάλτσα
  • Αλεύρι
  • Φαρίνα
  • Σιμιγδάλι

 

Όπως φαίνεται ο κατάλογος των τροφίμων είναι μεγάλος έτσι η ιδέα οτι η γλουτένη μας παχαίνει ξεκίνησε γιατί παρατήρησαν οτι αν μειώσεις τη γλουτένη είναι σχετικά εύκολο να χάσεις βάρος. Αυτό όμως φαίνεται οτι οφείλεται στην μειωμένη πρόσληψη υδατανθράκων, λιπαρών και επεξεργασμένων τροφίμων δηλαδή στον περιορισμό των θερμίδων και όχι στη γλουτένη.

 

Πριν βιαστείτε να αποκλείσετε τη γλουτένη απο τη διατροφή σας ξανασκεφτείτε το, δεν υπάρχει λόγος εαν δεν πάσχετε απο κοιλιοκάκη. Αυτό που θα μας δώσει την απώλεια βάρους είναι η διαφορά θερμίδων (κατανάλωσης μείον τη δαπάνη). Αντίθετα μπορεί να προκληθούν έλλειψης σε κυρίως σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

 

 

Μαλαχάς Κωνσταντίνος

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Εδώ και χρόνια γνωρίζουμε οτι η βιταμίνη D έχει άμεση σχέση με την υγεία των οστών μας. Αν κάνουμε μια αναζήτηση σε μια απο της μεγαλύτερες μηχανές αναζήτησης του διαδικτύου θα παρατηρήσουμε οτι υπάρχουν χιλιάδες άρθρα με αυτή την βιταμίνη και τα περισσότερα απο αυτά είναι των τελευταίων χρόνων.

Το ενδιαφέρον για τη βιταμίνη  D έχει αυξηθεί γιατί εκτός απο την γνωστή δράση της στον μεταβολισμό και την υγεία των οστών μας, υπάρχει πλήθος μελετών που δείχνουν προστατευτική δράση σε

  • αυτοάνοσα νοσήματα (Σκλήρυνση κατά πλάκας, Ρευματοειδή αρθρίτιδα, Διαβήτη τύπου Ι, Αυτισμό)
  • Υπέρταση
  • καρκίνου (μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου)
  • Καρδιολογικά νοσήματα
  • Κατάθλιψη
  • Παχυσαρκία
  • Διαβήτη τύπου ΙΙ

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetesπριν λίγες μέρες (29 Μαΐου 2014) Βρέθηκε συσχέτιση της βιταμίνης Dκαι εμφάνιση διαβήτη ή προ-διαβήτη μετά την εγκυμοσύνη.

Η Caroline Kramer, και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, εξέτασαν σε 494 γυναίκες τα επίπεδα βιταμίνης D και παραθορμόνης.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 32 τοις εκατό των γυναίκες με μειωμένα επίπεδα βιταμίνης D και ταυτόχρονα υψηλά επίπεδα παραθορμόνης εμφάνισαν  προ-διαβήτη ή διαβήτη έως και 12 μήνες μετά τον τοκετό.

Σύμφωνα με τους ερευνητές τα επίπεδα της βιταμίνης D και παραθορμόνης σχετίζονται με την ικανότητα των β-κυττάρων του παγκρέατος να παράγουν ινσουλίνη. Και τονίζουν την ανάγκη για τον έλεγχο των επιπέδων της παραθορμόνης και της βιταμίνης D (25-OH-D).

Η κύρια παραγωγή της βιταμίνης D (περίπου 90%) γίνεται στο δέρμα μας με την βοήθεια του ήλιου. Συγκεκριμένα με την υπεριώδη ακτινοβολία, βέβαια η ικανότητα παραγωγής επηρεάζεται απο την ηλικίας, το του χρώμα δέρματος, και φυσικά την ηλιοφάνεια.

Θα περίμενε κανείς στην Ελλάδα να μην έχουμε πρόβλημα έλλειψης βιταμίνης D λόγο ήλιου αλλά κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αντίθετα φαίνεται οτι στην Ελλάδα και και σε άλλες μεσογειακές χώρες παρατηρείτε έλλειψη βιταμίνης D. Αυτό πιθανόν να οφείλεται σε υπερβολική χρήση αντηλιακών ή του φόβου να εκτεθούμε στον ήλιο με γυμνό δέρμα. Το θετικό είναι οτι μόλις 10-20 λεπτά την ημέρα αρκούν για να συνθέσουμε την απαιτούμενη βιταμίνη D.

Το υπόλοιπο 10% καλύπτεται απο τη διατροφή μας, βασικές πηγές βιταμίνης D είναι τα γαλακτοκομικά, τα ψάρια και ιδιαίτερα τα λιπαρά ψάρια, το μουρουνέλαιο, ο κρόκος του αυγού, οι ξηροί καρποί, τα εμπλουτισμένα τρόφιμα και τα συμπληρώματα.

Εκτός απο όλα τα παραπάνω πρέπει να λειτουργούν σωστά τα νεφρά μας και το συκώτι μας ώστε να προσλάβουν την βιταμίνη D που προέρχεται απο τη διατροφή μας και το δέρμα μας και να την ενεργοποιήσουν ώστε να απολαύσουμε τα οφέλη της.

Ήδη κάποιοι επιστήμονες έχουν αρχίσει και ονομάζουν τη βιταμίνη Dσε ορμόνη...

Είμαστε απο τους τυχερούς που ζούμε σε ένα ευλογημένο τόπο, μέχρι τότε απολαύστε τον ήλιο που μας προσφέρει ο τόπος, πάντα με προσοχή (20 λεπτά χέρια και πρόσωπο είναι αρκετά)!

 

Κωνσταντίνος Μαλαχάς

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Πάντα όταν κάποιος με ρωτάει πως μπορεί να βελτιώσει τις διατροφικές του συνήθειες ξεκινάω απο μια ερώτηση "τι πρωινό τρως;" δεν τον ρωτάω αν τρώει πρωινό γιατί απο τη στιγμή που θέλει να βελτιώσει τη διατροφή του θεωρώ δεδομένο οτι τουλάχιστον έχει ξεκινήσει να καταναλώνει πρωινό.

Είμαι 15 χρονών, έχω ύψος 163 και είμαι 52κιλά. Στα 12 ζύγιζα 73 κιλά και είχα σχεδόν το ίδιο ύψος. Τώρα πηγαίνω στο Λύκειο και επειδή οι απαιτήσεις είναι αυξημένες έχω απίστευτο άγχος και ξεσπάω καταναλώνοντας καθημερινά τεράστιες ποσότητες φαγητού. Έχω αρχίσει να παίρνω ξανά κάποια κιλά και τρέμω στην ιδέα ότι θα ξαναγίνω παχύσαρκη όπως παλιά.

Οι περισσότεροι στις μέρες μας έχουν δοκιμάσει αρκετές φορές να χάσουν βάρος. Πολλές φορές το καταφέρνουν και άλλες όχι. Πολλές φορές το καταφέρνουν εύκολα και άλλες δυσκολότερα. Πολλές φορές δοκιμάζουν διαφορετικού τύπου δίαιτες.

Κάποιες διάσημες δίαιτες είναι οι δίαιτες με χαμηλά λιπαρά, με λίγους ή ελάχιστους υδατάνθρακες, με υψηλή πρωτεΐνη και φυσικά κάποιες από αυτές έχουν και ονοματεπώνυμο. Ένα κοινό που έχουν οι δίαιτες που είναι κάθε φορά στη μόδα είναι οτι χαρακτηρίζονται ως "οι δίαιτες των σταρ" όπου  κάποιος "ειδικός", το ειδικός μέσα σε πολλά εισαγωγικά, την έχει δημιουργήσει. Τις περισσότερες φορές βασίζεται πάνω σε μια προηγούμενη δίαιτα και δημιουργεί μια νέα με το όνομα του.

Η πρώτη κατηγορία είναι οι λεγόμενες κετονικές δίαιτες.

Κετονικές ονομάζονται επειδή λαμβάνουμε ελάχιστους υδατάνθρακες και αναγκαστικά ο εγκέφαλος καταναλώνει λίπος αφού το μετατρέψει σε κετόνες.

 Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι η δίαιτα των σταρ της εποχής ή αλλιώς η δίαιτα Dukan. Ο Dukan βασίστηκε σε μια άλλη γνωστή κετονική δίαιτα (ελάχιστων υδατανθράκων) την δίαιτα Atkins και την έφερε ξανά στο προσκήνιο αυτή την ιδέα. Για την ιστορία ο κυρίως Pierre Dukan έχει κατηγορηθεί για το θάνατο περισσότερων απο 500 ατόμων που ακολουθούσαν την "υπέροχη" και πολλά υποσχόμενη δίαιτα του και φυσικά με την πρόσληψη διαφόρων μαντζουνιών...

Η δίαιτα Dukan έχει κατηγορηθεί επίσης για την πρόκληση δυσκοιλιότητας, αφυδάτωση, λίθων στα νευρά έως και καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η δεύτερη κατηγορία είναι οι δίαιτες χαμηλών λιπαρών.

Αυτές οι δίαιτες βασίζονται  στο οτι τα λιπαρά ευθύνονται για την αύξηση βάρους γιατί ανα γραμμάριο το λίπος μας αποδίδει περίπου 9 θερμίδες σε αντίθεση με τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες που αποδίδουν 4 μόλις 4. Συνήθως αφαιρούν το μεγαλύτερο μέρος των λιπαρών στη διατροφή μας αυτό έχει ως συνέπεια την μειωμένη αίσθηση κορεσμού και φυσικά την μειωμένη πρόσληψη κυρίως λιποδιαλυτών βιταμινών (A,D,E,K).

Και οι δύο παραπάνω κατηγορίες έχουν ένα αρνητικό, αυτό είναι οτι δεν μαθαίνουμε να τρώμε σωστά και δεν μπορεί να είναι μόνιμες. Η εξέλιξη του ανθρώπου μας δείχνει οτι έχουμε ανάγκη και τα 3 βασικά θρεπτικά συστατικά και όχι μόνο το ένα ή μόνο τα δύο. Επίσης δεν μπορούμε τέτοιες δίαιτες να της ακολουθούμε για μεγάλο χρονικό διάστημα γιατί μας κουράζει και το σημαντικότερο μας απομονώνει απο το κοινωνικό μας περιβάλλον.

Φυσικά αυτό δεν συνεπάγεται οτι δεν πρέπει να προσέχουμε τη διατροφή μας, αντίθετα θα πρέπει να καταναλώνουμε φυσικές τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά όπως μέταλλα και βιταμίνες και χαμηλές σε αλάτι και κορεσμένα λιπαρά.

Αυτό φαίνεται και απο πρόσφατη δημοσίευση του Δρ David Katz ο οποίος συνέκρινε διάφορες γνωστές δίαιτες και στο τέλος κατέληξε οτι ο τρόπος που θα πρέπει να τρέφεται ο άνθρωπος είναι με φρέσκες τροφές που έχουν υποστεί την μικρότερη δυνατή επεξεργασία και σε ισορροπία μεταξύ τους.

Ο Δρ David Katz αναφέρει "Αν τρώτε τα τρόφιμα απευθείας από τη φύση δεν χρειάζεται καν να σκεφτούμε και να ανησυχούμε για τα τρανς ή κορεσμένα λιπαρά ή το αλάτι αφού το περισσότερο αλάτι στην διατροφή μας προέρχεται από τα επεξεργασμένα τρόφιμα και όχι απο την αλατιέρα. Αν επικεντρωθούμε στα πραγματικά τρόφιμα, τα θρεπτικά συστατικά τείνουν να δώσουν στον εαυτό μας αυτό που πραγματικά χρειάζεται."

Αν δούμε γύρο μας κανένα ελεύθερο ζώο στη φύση δεν είναι παχύσαρκο όχι γιατί κάνει δίαιτα απλά γιατί ζεί όπως πρέπει να ζεί. Ο άνθρωπος πρέπει να τρώει απο όλα τα θρεπτικά συστατικά και να κινείτε συνεχώς, αυτή είναι η φύση μας.

Αυτό που θα πρέπει να θυμηθούμε την επόμενη φορά που θα αποφασίσουμε να κάνουμε μια δίαιτα είναι οτι δεν πάμε να χάσουμε απλά κάποια κιλά αλλά να μάθουμε να τρώμε σωστά.

*την έρευνα μπορείτε να τη βρείτε με τίτλο " Can we say what diet is best for health?  δημοσιεύτηκε 18 Μαρτίου 2014

 

Μαλαχάς Κωνσταντίνος
Διαιτολόγος Διατροφολόγος 

Ένα καρτούν φτιαγμένο απο την Disney την δεκαετία του 40!!!

Μας δείχνει πως πρέπει να τρεφόμαστε με ένα διασκεδαστικό τρόπο κατάλληλο για μικρά παιδιά...

© 2018 malachas.gr All Rights Reserved