Μόνο και μόνο η φράση “ξεκινάω δίαιτα” ακούγεται σαν τιμωρία. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί περιμένουν να ξεκινήσουν δίαιτα μετά απο μια μεγάλη γιορτή όπως το Πάσχα ή τα Χριστούγεννα ή μετά την Κυριακή. Και απο δευτέρα δίαιτα λοιπόν!!!

Δυστυχώς στη χώρα μας έχουμε την εντύπωση οτι πρέπει να προσέχουμε τη διατροφή μας μόνο όταν έχουμε κάποιο πρόβλημα υγείας ή έχουμε αυξημένο βάρος.

Η αλήθεια είναι οτι η παχυσαρκία απο μόνη της κατά την παιδική και εφηβική ηλικία προμηνύει αρκετούς κινδύνους για την μετέπειτα ζωή ενός παιδιού/έφηβου (σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ, υπέρταση και καρδιαγγειακά)

Αυτό που θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας είναι οτι μπορεί κάποιος να έχει περισσότερα απο το “φυσιολογικό” κιλά και να είναι υγιείς όπως επίσης κάποιος να έχει “φυσιολογικό” βάρος και να έχει αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει στο άμεσο ή έμμεσο μέλλον κάποια νόσο που σχετίζονται με την κακής ποιότητας διατροφή και την καθιστική ζωή.

Η κακής ποιότητας διατροφή στα παιδιά (γλυκά, σοκολάτες και κορεσμένα λιπαρά) σχετίζεται με έντονες διακυμάνσεις της διάθεσης, αδυναμία συγκέντρωσης και μειωμένη απόδοση στο σχολείο.

 

Τα παιδιά που καταναλώνουν χαμηλής ποιότητας τροφές έχουν περισσότερες πιθανότητες

  • Να εμφανίζουν παχυσαρκία ως έφηβοι ή ως ενήλικες.
  • Να εμφανίσουν στο μέλλον κάποια διατροφική διαταραχή ή κάποια πάθηση όπως διαβήτης, υπέρταση, υψηλή χοληστερόλη
  • Συνήθως έχουν χαμηλότερες επιδόσεις στο σχολείο και σε αθλητικές επιδόσεις.

 

  1. Φροντίστε τα παιδιά να καταναλώνουν καθημερινά φρέσκα λαχανικά και φρούτα της αρεσκείας τους
  2. Αντικαταστήστε τα λευκά άλευρα με ολικής άλεσης
  3. Φροντίστε να τρώμε πάντα πρωινό και σνακ στο σχολείο φτιαγμένο απο το σπίτι
  4. Δεν ξεχνάμε την άσκηση, φαίνεται οτι παιδιά που ασκούνται συστηματικά προσέχουν περισσότερο τη διατροφή τους και έχουν καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο. Μία ώρα άσκηση ή ελεύθερο παιχνίδι τουλάχιστον και καθημερινά είναι απαραίτητα για την φυσιολογική ανάπτυξη του εγκεφάλου και του σκελετού των παιδιών

 

Δεν απαγορεύουμε τα γλυκά και τις σοκολάτες στα παιδιά, αλλά δεν τα προσφέρουμε εμείς... Όταν το παιδί τα ζητήσει θα τα έχει με μέτρο!

 

 

Στην παρακάτω διεύθυνση μπορείτε να δείτε ένα σύντομο βίντεο που περιγράφει τις επιλογές που έχουμε στη ζωή μας για τη διατροφή: https://youtu.be/wW6D9-zwD0I με τίτλο “Όλα είναι θέμα επιλογών....“

 

 

Πόσο σημαντικό είναι αυτό αναγράφεται πάνω στο διαιτολόγιο;Αν έχεις διαβάσει κάποια από τα άρθρα που γράφω κατά καιρούς θα έχεις διαπιστώσει οτι ποτέ δεν αναφέρομαι στο βάρος, επίσης οτι το βάρος απο μόνο του ως στοιχείο δεν λέει κάτι. Ένα απο τα αγαπημένα μου άρθρα είναι το “μήπως η ζυγαριά μας σαμποτάρει στο αδυνάτισμα”.

Όταν έρχεται κάποιος άνθρωπος για βοήθεια σχετικά με τις διατροφικές του συνήθειες και καθώς χτίζουμε μαζί το διαιτολόγιο του, επάνω σε αυτά κάνω αρκετές σημειώσεις. Σημειώσεις όπως την ημερομηνία, το επόμενο ραντεβού, και κάποιες άλλες όπως να μη ξεχάσει να αυξήσει τη φυσική του δραστηριότητα, να μη ξεχνάει τη σαλάτα του, να πίνει νερό ή να προσέχει το αλκοόλ και τα αναψυκτικά ανάλογα με την περίπτωση. Έχω ακόμα μια που τον προσδιορίζει, το όνομα του!

Πριν περίπου 3 μήνες είχε έρθει μια κοπέλα η οποία ήθελε να αλλάξει τρόπο που αντιμετωπίζει το φαγητό. Η συγκεκριμένη κοπέλα είχε κάνει αρκετές προσπάθειες απο αρκετά μικρή ηλικία. Όταν έφτασε η ώρα να φτιάξουμε το πρώτο διαιτολόγιο και το εκτύπωσα το είδε το κοίταξε με απορία την ρώτησα αν το βλέπει ικανοποιητικό και με ρώτησε γιατί επάνω δεν γράφει το βάρος που είχε εκείνη την ημέρα, η απάντηση που πήρε ήταν οτι δεν έχει σημασία το βάρος και δεν την προσδιορίζει, είναι απλά ένας αριθμός. Όπως λέει και ένας φίλος πρέπει να δούμε τον άνθρωπο και όχι τη ζυγαριά!

Καθώς πέρασε ο καιρός και η αποκατάσταση φαίνεται οτι είναι σε καλό δρόμο σε ένα ραντεβού που είχαμε την προηγουμένη εβδομάδα μου φέρνει ένα γράμμα, σας το παραθέτω.

 

“Θυμάμαι πάντα πως όταν γύριζα απο το προγραμματισμένο ραντεβού με τον διατροφολόγο μου η πρώτη κίνηση που έκαναν οι γονείς μου ήταν να πάρουν και να δουν το διαιτολόγιο μου. Δεν κοιτούσαν τι φαγητό θα ακολουθούσα την επόμενη εβδομάδα, αλλά για μεγάλη μου έκπληξή διάβαζαν προσεκτικά το βάρος μου. Πάνω δεξιά κάτω απο το όνομα ήταν με μεγάλα γράμματα το βάρος μου (ήμουν μόλις 12 ετών).

Πόσο άσχημο ήταν αυτό, όποιος έμπαινε στην κουζίνα πήγαινε και διάβαζε το διαιτολόγιο σαν να διάβαζε εφημερίδα (φυσικά τι γράφει για την κάθε μέρα ούτε που το βλέπαμε).

Μετά ερχόταν μια ντροπή και μια κοκκινίλα στο πρόσωπο, την στιγμή που έπαιρνα μια ανάσα, άκουγα “βρε κορίτσι μου, τόσα πολλά κιλά πως τα έβαλες, μα δεν μπορείς να κρατήσεις λίγο το στόμα σου κλειστό;”

Έτσι εγώ κοκκίνιζα ακόμη περισσότερο και αμέσως μετά ερχόταν και το “παΐδι είσαι θέλεις να φας, μα τόσα πολλά και εσύ;” οπότε η συζήτηση στο τέλος έκλεινε με μένα να απαντάω “στη ζωή μου μην ανακατεύεσαι”.

Ύστερα έφευγα τρέχοντας και έκλαιγα κρυφά και σκεφτόμουν “γιατί όλοι οι υπόλοιποι να είναι όμορφοι και αδύνατοι και εγώ όχι. Γιατί δεν μπορούν να με δουν και μένα λίγο όμορφα, τι τους έχω κάνει;”

Νευρίαζα με τον διαιτολόγο, δεν τον ήθελα, μου έκανε “κακό”, μετά ηρεμούσα μου περνούσε, όλο αυτό γινόταν σχεδόν κάθε μέρα. Οπότε κάτι έπρεπε να κάνω για να το σταματήσω.

Για αρχή χρησιμοποίησα blanco έτσι δεν φαινόταν τα κιλά, και μετά το έκρυβα ώστε να μην το βλέπουν και να σταματήσουν τα σχόλια. Βέβαια αυτά δεν δεν σταμάτησαν, γιατί όταν δεν έβλεπαν το βάρος ερχόταν η ερώτηση “τι απώλεια βάρους είχαμε αυτήν την εβδομάδα (το όνομα της κοπέλας); Εκείνη τη στιγμή θα έπρεπε να πάρω μια βαθιά ανάσα και να απαντήσω με ειλικρίνεια, προσπαθούσα να πω όσο σωστότερα τι είχε γίνει και αν είχα χάσει βάρος. Όταν έχανα είχαμε θετική ανταπόκριση και το αντίθετο όταν δεν έχανα.

Πέρασαν πολλά χρόνια απο τότε αλλά η προσπάθεια ακόμα υπάρχει και γίνεται. Όταν πρόσφατα για λόγους υγείας επισκέφτηκα ξανά έναν διαιτολόγο (ας διευκρινίσουμε οτι το βάρος μου δεν με ενοχλούσε), αφού μου έδωσε τη διατροφή, η πρώτη του ερώτηση ήταν πως την βλέπω και με μεγάλη μου χαρά απαντάω “οτι δεν βλέπω τα κιλά μου” μου απάντησε “γιατί να τα δεις να αναγράφονται;”

Γιατί να τα δεις λοιπόν; Εκείνη τη στιγμή ανακουφίστηκα και χάρηκα παράλληλα. Με την πρώτη ματιά δεν είχαμε αλλάξει πολλά απο την καθημερινότητα μου , πολύ σημαντικό αυτό.

Γυρνώντας σπίτι η διατροφή τοποθετήθηκε στο ψυγείο και βρίσκεται ακόμα εκεί, πλέον δεν μου προκαλεί φόβο-αγωνία, αλλά χαρά!”

 

 

Το κείμενο είναι όπως ακριβώς το έγραψε η κοπέλα, θα ήθελαν να την ευχαριστήσω που μου το έδωσε και μου έδωσε την άδεια να το κοινοποιήσω.

 

Πιστεύω οτι κανένας ειδικός δεν θα μπορούσε να το περιγράψει καλύτερα όλο αυτό απο την ίδια την κοπέλα.

Ας μην προσθέτουμε ένα επιπλέον φορτίο στην πλάτη των ατόμων που έχουν τόσα επάνω τους, γιατί το φορτίο της ντροπής είναι πολύ βαρύ ιδιαίτερα για ένα παιδί...

 

Συχνά λέμε εμείς οι διαιτολόγοι λέμε οτι πρέπει να δίνουμε προσοχή στις εποχιακές δίαιτες και τις δίαιτες της μόδας, δεν είναι λίγα τα παραδείγματά απο τέτοιες δίαιτες.

Η γνωστότερη απο αυτές, είναι η δίαιτα των διάσημων του hollywood που έχει και ονοματεπώνυμο ναι καλά καταλάβατε η δίαιτα Dukan είναι. Το θλιβερό είναι οτι όλες αυτές τις “δίαιτες” βρίσκονται και κάποιοι συνάδελφοι και τις υποστηρίζουν, δεν θα πω τους λόγους, αν παραπλανήθηκαν ή αν τα λεφτά είναι πολλά, ο καθένας ας κρίνει. Στην Ελλάδα μας λοιπόν και μάλιστα στη Κρήτη (που φημίζεται για τη διατροφή της) γνωστό ξενοδοχείο ειχε ολόκληρο πακέτο διαμονής και “λαμπρό” διαιτολόγο για άτομα που ήθελαν να χάσουν βάρος. Ναι ναι με αυτή τη δίαιτα!!!

Για την ιστορία ο δημιουργός της Pierre Dukan καταδικάστηκε για τον θάνατο κάποιων κοριτσιών και του αφαιρέθηκε η άδεια. Βέβαια πρόλαβε να πάρει αρκετά χρήματα!

Μια άλλη “δίαιτά” χωρίς καμία επιστημονική τεκμηρίωση είναι και αυτή που θα δούμε σήμερα μια δίαιτα χωρίς όνομα αφού ακόμη δεν ξέρουμε ποιος “λαμπρός” Επιστήμονας την σκέφτηκε... Δεν θα ασχοληθώ καθόλου με το αν αυτή η δίαιτά είναι υγιεινή ή όχι αλλά με τα ΤΕΡΆΣΤΙΑ κενά που έχει σαν ιδέα. Στην διάτα αυτή τα τρόφιμα χωρίζονται σε κατηγορίες και ανάλογα με την κατηγορία ανήκουν σε 3 κατηγορίες με 1 μονάδα ή 2 ή 0. Ένα άτομο μπορεί να φάει θεωρητικά απεριόριστα απο ένα τρόφιμο πχ πατάτα και να πάρει 1 μονάδα, αρκεί να το φάει μέσα σε μια ώρα!

Πραγματικά γέλασα πολύ όταν είδα απάντηση σε ερώτηση πόσες μονάδες έχει ο καφές με γάλα... “Καφές με γάλα = 1 μονάδα αλλά προσοχή πρέπει να καταναλωθεί μέσα σε μια ώρα αλλιώς πρέπει να το μετρήσεις ξανά”. Επειδή λοιπόν η ενέργεια που περιέχει ένα τρόφιμο όπως εδώ το γάλα είναι ένα μετρήσιμο μέγεθος έχει να κάνει με τη ποσότητα δηλαδή 100ml γάλα ανεξάρτητα απο το πως θα το μοιράζουμε μέσα στην ημέρα μας δίνουν ΠΆΝΤΑ την ίδια ενέργεια, τους ίδιους υδατάνθρακες και τις ίδιες πρωτεΐνες. Δεν γίνετε τη μια φορά να ειναι 1 μονάδα και μετά 2 αν δεν αλλάξει η ποσότητα.

Ένα άλλο κωμικοτραγικό είναι κάποια φρούτα που έχουν 0 μονάδες, όπως όλοι γνωρίζουμε τα φρούτα περιέχουν υδατάνθρακες και οι υδατάνθρακες αποδίδουν θερμίδες (ενέργεια) και μάλιστα 4 για κάθε ένα γραμμάριο. Σύμφωνα με την δίαιτα αυτή τα φρούτα (όχι όλα) έχουν 0 μονάδες και θεωρητικά μπορούμε να φάμε όσα θέλουμε. Δεν υποστηρίζω οτι κάποιος θα παχύνει μόνο από τα φρούτα απλά έχω απορία τι γίνεται η ενέργεια που αποδίδουν μάλιστα με αυτή τη πολύ αξιόλογη θεωρία ζήτησα το όνομα του εμπνευστή της για να τον προτείνουμε για το βραβείο νόμπελ αφού καταρρίπτει βασικές αρχές της φυσική για την ενέργεια.

Δεν συνεχίζω άλλο... Απλά ζήτησα να μου σχολιάσει αυτή τη δίαιτα μια γυναίκα που έχει τελειώσει το σχολή θετικών επιστημών, τμήμα φυσικής στο εθνικό και καποδιστριακό πανεπιστήμιο Αθηνών το κείμενο που ακολουθεί είναι αυτούσιο όπως μου το έστειλε.

“Η ουσία της συγκεκριμένης δίαιτας έγκειται στο γεγονός πως κάθε τροφή έχει συγκεκριμένο αριθμό μονάδων. Κι εδώ είναι η στιγμή που πρέπει να ρωτήσουμε, μονάδες που μετράνε τι; Ο όρος μονάδα μέτρησης αναφέρεται σε κάποιο φυσικό μέγεθος και τα μεγέθη αυτά αντιστοιχούν με τη σειρά τους σε κάποιο φυσικό φαινόμενο. Λέμε για παράδειγμα περπάτησα 1 ώρα και όλοι ξέρουμε πως το μέγεθος που μετράμε είναι ο χρόνος και ως μονάδα μέτρησης χρησιμοποιούμε την ώρα. Μετράμε λοιπόν ένα φυσικό μέγεθος σε σύγκριση με κάποια σταθερή ποσότητα του ίδιου μεγέθους την οποία ονομάζουμε μονάδα μέτρησης. Το γεγονός λοιπόν πως στην συγκεκριμένη δίαιτα δεν γνωρίζουμε τι μετράμε είναι ο πρώτος από τους λόγους για τους οποίους πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί απέναντι της.

Ακόμα όμως κι αν ξεπεράσουμε αυτό το «μικρό» εμπόδιο η δίαιτα των μονάδων είναι «μαγική». Καταρρίπτοντας βασικούς νόμους της φυσικής υπάρχουν τρόφιμα τα οποία έχουν μηδέν μονάδες. Επιπλέον ακόμα κι ένα τρόφιμο που έχει έναν αριθμό μονάδων -που ακόμα δεν ξέρουμε τι μετράνε- διατηρεί τον αριθμό αυτό ανεξάρτητα από την ποσότητα που θα καταναλώσουμε, αρκεί αυτό να γίνει μέσα σε μια ώρα. Το σώμα όμως είναι μια μηχανή και όπως κάθε μηχανή χρειάζεται καύσιμα για να λειτουργήσει και να παράγει έργο. Κι αυτός ακριβώς είναι και ο ορισμός της ενέργειας στη φυσική. Καταναλώνουμε ενέργεια την οποία μας δίνουν οι τροφές και παράγουμε έργο πραγματοποιώντας τις καθημερινές μας δραστηριότητες. Η θερμίδα λοιπόν μετράει ενέργεια, συγκεκριμένα την χημική ενέργεια που απελευθερώνεται όταν τα τρόφιμα αντιδρούν στον οργανισμό μας και η οποία μετασχηματίζεται σε κινητική και θερμική. Για του λόγου το αληθές ακόμα και τα συσκευασμένα τρόφιμα δεν αναφέρουν την ποσότητα της ενέργειας τους μόνο σε θερμίδες αλλά και σε joule (τζάουλ) που αποτελεί την μονάδα μέτρησης της ενέργειας στο διεθνές σύστημα μονάδων.

Αφού λοιπόν ξεκαθαρίσαμε το θέμα του τι είναι η θερμίδα, ας αναφέρουμε τον πρώτο νόμο της θερμοδυναμικής τον οποίο έτσι απλά καταρρίπτει η δίαιτα των μονάδων με τον δημιουργό της να είναι σίγουρα προτεινόμενος για νόμπελ φυσικής. «Η ενέργεια δεν μπορεί να καταστραφεί, δεν χάνεται. Μπορεί να αλλάζει μόνο μορφή». Ένα τρόφιμο έχει συγκεκριμένη ποσότητα ενέργειας που απελευθερώνει στον οργανισμό οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο θα το καταναλωθεί. Είναι αδύνατον λοιπόν να υπάρχουν τρόφιμα με μηδέν μονάδες, τρόφιμα δηλαδή που δίνουν στον οργανισμό μηδενική ενέργεια.

Σύμφωνα με τον Νιλς Μπορ, το άτομο είναι ένα πλανητικό σύστημα σε μικρή κλίμακα και σαν τέτοιο διέπεται από τους νόμους της φυσικής. Γι αυτό όταν πάρουμε τη μεγάλη απόφαση ας χρησιμοποιήσουμε τη λογική και ας εμπιστευτούμε περισσότερο τους νόμους που διέπουν την ζωή μας και λιγότερο ανθρώπους οι οποίοι με αβάσιμα κριτήρια τους καταρρίπτουν.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Δανάη καλογήρου για τον πολύτιμο χρόνο της να γράψει αυτό το κείμενο.

Επίσης να τονίσω ως διαιτολόγος οτι πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τέτοιες δίαιτες με απεριόριστες ποσότητες τροφής μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα γιατί είναι ίσως ο ευκολότερος δρόμος για να οδηγηθούμε σε υπερφαγικά επεισόδια και κάποια διατροφική διαταραχή.

Τέλος να πρόσφατα λόγο εορτών στη σελίδα της δίαιτας έχει ανεβεί συνταγή για μελομακάρονα και κουραμπιέδες και αναφέρει οτι 3 μελομακάρονα ή κουραμπιέδες είναι3 μονάδες αυτό απο μόνο του αναιρεί την ιδέα της δίαιτας(ελευθερες ποσότητες)... Αν βέβαια αναλογιστούμε οτι μια γυναικά πρέπει να λαμβάνει καθημερινά 6 ή 7 μονάδες, σύμφωνα με τα λεγόμενα τους, με 6 μελομακάρονα είναι μια χαρά... εγώ απλά λέω οτι είναι ΤΡΑΓΙΚΟ! Τα σχόλια δικά σας.

Η λύση μέχρι τώρα τουλάχιστον είναι μια. Ισορροπία στη διατροφή και στην άσκηση, καλή σας μέρα!

Μαλαχάς Κωνσταντίνος

Διαιτολόγος Διατροφολόγος 

Ένας διαιτολόγος από τη στιγμή που θα βγει από τη σχολή ακούει καθημερινά στη δουλειά του αλλά και στην προσωπική του ζωή κάποιες επιθυμίες όπως οι παρακάτω:

  • Θέλω μια δίαιτα γιατί έρχεται καλοκαίρι
  • Έχω μια κοινωνική εκδήλωση και θέλω μια δίαιτα
  • Μια δίαιτα για να μπω στο παλιό μου τζίν
  • Να χάσω 3-4 κιλά θέλω (ή πολύ περισσότερα)
  • Φτιάξε μου μια δίαιτα και στείλε μου την με email να χάσω 5 κιλά
  • Αυτό τοτρόφιμο παχαίνει;

Θα σκεφτείτε τώρα που είναι το περίεργο και θα έχετε απόλυτο δίκιο αφού παντού σε περιοδικά και στο διαδίκτυο παρουσιάζουν ένα διαιτολόγιο ως κάτι μαγικό που έκανε ο τάδε διάσημος και έχασε τόσα κιλά σε τόσο διάστημα, μάλιστα όσο περισσότερα τα κιλά και μικρότερο το διάστημα τόσο καλύτερα.

Αν ήταν έτσι η δουλειά ενός διαιτολόγου θα ήταν απλά ο παρακάτω διάλογος

- Πόσα κιλά είσαι;

- 80

- Ύψος;

- 1,65

- Ηλικία

- 35

- Άσκηση;

- Λίγο, 2-3 φορές την εβδομάδα

- Α μια χαρά χρειαζόμαστε 2000 θερμίδες περίπου, θα σου δώσω 1500 για να χάνουμε δύο κιλά τον μήνα… (και έτοιμη η δίαιτα) Έτσι μετά από 3 μήνες θα έχουμε χάσει 6 ολόκληρα κιλά και μετά;

 

Στην πραγματικότητα το να χάσει κάποιος βάρος είναι πολύ εύκολο, όπως ακόμα ποιο εύκολο είναι να το ξανά αποκτήσει. Δυστυχώς δεν υπάρχουν μαγικές δίαιτες ούτε μαγικές τροφές που θα τις κάνουμε για ένα μήνα ή χρόνια και θα κάνουμε τον μεταβολισμό μας να τρέχει σαν τον Κεντέρη (δεν λέω τυχαία το όνομα) και απλά θα αδυνατίσουμε.

set-point

 

Κανένας δεν ξύπνησε μια μέρα με τα παραπάνω κιλά, αυτά τα κιλά άρχισαν να έρχονται εξαιτίας κάποιων επιλογών, με το να χάσουμε απλά βάρος με κάθε τρόπο είναι σαν να βάζουμε τα σκουπίδια κάτω από το χαλάκι για να μη φαίνονται. Μπορεί να μη φαίνονται αλλά είναι εκεί και θα εμφανιστούν ξανά όταν θα φύγει το χαλάκι.

 

Για να καταφέρουμε να αλλάξουμε το βάρος μας θα πρέπει να παλέψουμε, να παλέψουμε σκληρά με τον ίδιο μας τον εαυτό, με το μυαλό μας και φυσικά με τις συνήθειες  που έχουμε διαμορφώσει από την μέρα που γεννηθήκαμε.

Όταν θα είμαστε πραγματικά έτοιμοι να το κάνουμε αυτό, τότε είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνουμε την ανατροπή (Δίαιτα θα πει ανατροπή λέει ένας φίλος) και να ξεκινήσουμε μια δίαιτα χωρίς να πιεζόμαστε χωρίς να αγχωνόμαστε χωρίς να στερούμαστε.

Είμαι σίγουρος ότι θα με ρωτήσετε αν πραγματικά γίνεται κάτι τέτοιο. Η απάντηση είναι ότι ναι γίνεται αλλά μόνο όταν δεν προσπαθούμε απλά να αδυνατίσουμε, όταν πάψουμε να ζυγιζόμαστε συνεχώς και να βάζουμε ανέφικτους  στόχους. Κάπου εδώ έρχεται και ο διαιτολόγος που η δουλειά του δεν είναι απλά να φτιάξει άλλο ένα διαιτολόγιο αλλά να διδάξει τον τρόπο που θα αλλάξουμε σταδιακά κάποιες συνήθειες χρόνων και θα ελέγξουμε το φαγητό και θα οργανώνουμε εμείς την διατροφή μας…

 

“Παράνοια είναι να κάνεις ότι έκανες περιμένοντας να έχεις διαφορετικό αποτέλεσμα” (Άλμπερτ Αϊνστάιν)

Η παραπάνω φράση νομίζω ότι ταιριάζει απόλυτα στην περίπτωση της δίαιτας, όσο καλή και να είναι η δίαιτας μας και οσο και να γυμναζόμαστε εάν όταν φτάσουμε εκεί που θέλουμε επιστρέψουμε στις παλιές μας συνήθεις θα επιστρέψουμε και στο προηγούμενο μας βάρος…

 

Παρόλο που γίνονται συχνά εκστρατείες για τη μείωση των προστιθέμενων σακχάρων έχει παρατηρηθεί αύξηση τους στην βιομηχανία τροφίμων κατά 25% τα τελευταία 40 χρόνια.

Φρουκτόζη, ένα σάκχαρο που καταναλώνονται ευρέως ως υποκατάστατο της ζάχαρης, έχει χρησιμοποιηθεί γιατί έχει χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη και με βάση τον γλυκαιμικό της δείκτη πολλοί υποστηρίζουν ότι είναι καλύτερη για όσους έχουν διαβήτη γιατί οδηγεί σε καλύτερα επίπεδα σακχάρου μετά την κατανάλωση της.

Όταν αυτά τα γλυκαντικά που καταναλώνονται απορροφηθούν ακολουθούν διαφορετικούς μεταβολικούς δρόμου. Η γλυκόζη για παράδειγμα απορροφάται στην κυκλοφορία του αίματος και μπαίνει σε ιστούς μας με τη βοήθεια της ινσουλίνης  όπου μεταβολίζεται για παραγωγή ενέργειας ή αποθηκεύεται.

 Η φρουκτόζη από την άλλη μεριά πηγαίνει στο ήπαρ όπου μεταβολίζεται εκεί  διεγείρει την παραγωγή ελεύθερων λιπαρών οξεών, λιποπρωτεΐνών καιτριγλυκεριδίων τα οποία συσσωρεύονται ως λίπος στο ήπαρ και στους σκελετικούς μύες.

Η συσσώρευση αυτών των λιπαρών στο ήπαρ οδηγεί σε μια κατάσταση γνωστή ως λιπώδες ήπαρ που επηρεάζει περίπου το 10 τοις εκατό των παιδιών και το 30% των ενηλίκων.Το λιπώδες ήπαρ συχνά συνυπάρχει με αντίσταση στην ινσουλίνη, μια πρόδρομη κατάσταση τουδιαβήτη Τύπου 2, και είναι ένας ισχυρός παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά.

Σε πρόσφατη μελέτη που έγινε στο  HarvardMedicalSchool ο Δρ Herman και οι συνεργάτες εξέτασαν τι συμβαίνει σε 21 ενήλικες όταν κατανάλωναν διαφορετικού τύπου σάκχαρα στο πρωινό τους γεύμα.Περίπου οι μισοί από τους ήταν  λεπτοί και φαινομενικά υγιείς και οι άλλοι μισοί ήταν παχύσαρκοι και σε υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη.

Τους χορήγησαν 75 γραμμάρια γλυκόζης, 75 γρ φρουκτόζης ή 75 γρ μείγμα γλυκόζης με φρουκτόζη και μέτρησαν την αύξηση μιας ορμόνης που ονομάζεται FGF21 και σχετίζεται με την αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ.

Από ότι φάνηκε η Γλυκόζη είχε μια  μικρή επίδραση στην ορμόνη αυτή αλλά η φρουκτόζη αύξησε τα επίπεδα της έως και 4 φορές περισσότερο μέσα σε δύο ώρες από την κατανάλωση της.

Επίσης τα παχύσαρκα άτομα είχαν υψηλότερα επίπεδα της FGF21 πριν τη λήψη του ροφήματος και μετά την κατανάλωση φρουκτόζης τα ήδη υψηλά επίπεδα της ορμόνης αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο από ότι στα φυσιολογικού βάρους άτομα.

Σύμφωνα με τον ερευνητή ChristopherB. Newgard δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η φρουκτόζη είναι ένα σάκχαρο που προωθεί την αποθήκευση λίπους στο ήπαρ όπως δήλωσε .

Επίσης η SarahW. Stedman από το  DukeUniversitySchoolofMedicine, είπε ότι η φρουκτόζη είναι μια παγίδα που παρόλο που δεν αυξάνει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ότι η φρουκτόζη με την επίδραση της στο ήπαρ μπορεί να συνδράμει στην ανάπτυξη μεταβολικού συνδρόμου και διαβήτη τύπου 2

Σε προηγούμενες μελέτες έχει φανεί επίσης  ότι

Ο μεταβολισμός της φρουκτόζης από το ήπαρμπορεί να αυξήσει την παραγωγή ουρικού οξέος ως, με ταυτόχρονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης

Η φρουκτόζη έχει επίσης αρνητική επίδραση σε δύο ορμόνες που σχετίζονται με τον κορεσμό και την πείνα, την γκρελίνη και τη λεπτίνη έτσι μπορεί να αυξήσει την όρεξη μας.

Να τονίσουμε ότι θερμιδικά η φρουκτόζη δεν υπερτερεί σε σχέση με τη γλυκόζη αλλά υπερτερείς ε γλυκύτητα. Επίσης η φρουκτόζη περιέχεται στα φρούτα αλλά εκεί λόγο τη συνύπαρξης και άλλων σακχάρων και φυτικών ινών δεν εμφανίζει αυτές τις «παρενέργειες».

Μαλαχάς Κωνσταντίνος

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το καρπούζι θεωρούνταν ως ένα γλυκό, νόστιμο φρούτο του καλοκαιριού, από ζάχαρη και νερό, και τίποτα περισσότερο. Τα τελευταία χρόνια, επιστήμονες και ερευνητές έχουν αρχίσει να εξετάζουν τα οφέλη της κατανάλωσης καρπουζιού στην υγεία. Όπως αποδεικνύεται, το καρπούζι είναι αρκετά υγιεινά.

Ίσως να σου ακούγεται περίεργο αλλά γύρω σου υπάρχουν παιδιά που πίνουν και καπνίζουν καθημερινά. Δεν τα βλέπεις, αλλά σχεδόν δυο στα τρία εφαρμόζουν αυτές τις συνήθειες από το πρωί που ξυπνάνε μέχρι τη στιγμή που θα πάνε για ύπνο.

Πρόσφατα καθώς βρισκόμουν σε ένα εστιατόριο παρατήρησα οτι στο τέλος του καταλόγου είχε μια τη γνώριμή μου εικόνα "glutenfree" και μια ολόκληρη κατηγορία του καταλόγου με επιλογές τροφίμων χωρίς γλουτένη.

Όλοι μας έχουμε δει διαφημίσεις για τρόφιμα χωρίς γλουτένη ή δίαιτα ελεύθερης γλουτένης. Αλλά ξέρουμε τι είναι η γλουτένη και σε τι ενοχλεί (αν ενοχλεί) το σώμα μας;

Γλουτένη: μια άγνωστη λέξη μέχρι πριν λίγα χρόνια αλλά πλέον έχει γίνει μια απο τις αγαπημένες οδηγίες κάποιων "ειδικών" για απώλεια βάρους. Η αλήθεια είναι οτι δίαιτες ελεύθερες γλουτένης έχουν θαυμαστές σε όλο το κόσμο.

Η γλουτένη είναι πρωτεΐνητου σιταριού, του κριθαριούκαι τηςσίκαλης, η οποία αποτελείται από τη γλοιαδίνη και γλουτελίνη. Στην γλουτένη οφείλετε το φούσκωμα του ψωμιού (όχι το δικό μας).

Πράγματι το σώμα μας κάποιων ενοχλείτε στην παρουσία της γλουτένης και αντιδρά, αυτή η αντίδραση έχει όνομα και ονομάζεται κοιλιοκάκη. Η κοιλιοκάκη με απλά λόγια είναι η αυτοάνοση καταστροφή του λεπτού εντέρου (λάχνες του εντέρου) όταν έχουμε κατανάλωση έστω και μικρής ποσότητας γλουτένης.

Το λεπτό έντερο είναι υπεύθυνο για την απορρόφηση όλων τον θρεπτικών συστατικών της διατροφής μας, έτσι εύκολα καταλαβαίνει κανείς οτι εμφανίζεται δυσαπορρόφηση, αδυναμία διατήρησης βάρους ή αν μιλάμε για παιδιά αδυναμία αύξησης βάρους. Συμπτώματα της κοιλιοκάκης είναι φλεγμονή στο έντερο με διάρροιες, κοιλιακό πόνο, κράμπες, τυμπανισμό. Σε αυτά τα άτομα αν αφαιρέσουμε εντελώς την γλουτένη απο την διατροφή τους δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα και μπορούν να ζήσουν φυσιολογικά.

Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να γίνει αντικατάσταση των αμυλούχων προϊόντων που περιέχουν γλουτένη με προϊόντα όπως ρύζι,καλαμπόκι,κεχρί, κινόακαι το φαγόπυρο τα οποία δεν περιέχουν γλουτένη και με ειδικά φαρμακευτικά προϊόντα χωρίς γλουτένη. Προσοχή πρέπει και να δοθεί στα αλλαντικά, έτοιμες σάλτσες, κονσέρβες και επιδόρπια γιαούρτης.

Η συχνότητα της κοιλιοκάκης στην Ελλάδα Πιθανολογείται ότι είναι 1/2.000-3.000 κατοίκους.

Τρόφιμα που πρέπει να αποκλειστούν σε άτομα με κοιλιοκάκη είναι 

  • Κριθάρι
  • Σίκαλη
  • Σιτάρι
  • Μπύρα
  • Ψωμί
  • Κέικ και πίτες
  • Ζαχαρωτά
  • Δημητριακά
  • Μπισκότα και κράκερς
  • Κρουτόν
  • Τηγανητές πατάτες
  • πίτσα
  • πίτες
  • σάντουιτς
  • burgers
  • Ζωμοί
  • Απομιμήσεις κρέατος ή θαλασσινών
  • Ζυμαρικά
  • Επεξεργασμένο κρέας
  • Σάλτσες για σαλάτες
  • Σάλτσες
  • Καρυκευμένο ρύζι
  • πατατάκια
  • Σούπες και βάσεις για σούπες
  • Λαχανικά σε σάλτσα
  • Αλεύρι
  • Φαρίνα
  • Σιμιγδάλι

 

Όπως φαίνεται ο κατάλογος των τροφίμων είναι μεγάλος έτσι η ιδέα οτι η γλουτένη μας παχαίνει ξεκίνησε γιατί παρατήρησαν οτι αν μειώσεις τη γλουτένη είναι σχετικά εύκολο να χάσεις βάρος. Αυτό όμως φαίνεται οτι οφείλεται στην μειωμένη πρόσληψη υδατανθράκων, λιπαρών και επεξεργασμένων τροφίμων δηλαδή στον περιορισμό των θερμίδων και όχι στη γλουτένη.

 

Πριν βιαστείτε να αποκλείσετε τη γλουτένη απο τη διατροφή σας ξανασκεφτείτε το, δεν υπάρχει λόγος εαν δεν πάσχετε απο κοιλιοκάκη. Αυτό που θα μας δώσει την απώλεια βάρους είναι η διαφορά θερμίδων (κατανάλωσης μείον τη δαπάνη). Αντίθετα μπορεί να προκληθούν έλλειψης σε κυρίως σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

 

 

Μαλαχάς Κωνσταντίνος

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Εδώ και χρόνια γνωρίζουμε οτι η βιταμίνη D έχει άμεση σχέση με την υγεία των οστών μας. Αν κάνουμε μια αναζήτηση σε μια απο της μεγαλύτερες μηχανές αναζήτησης του διαδικτύου θα παρατηρήσουμε οτι υπάρχουν χιλιάδες άρθρα με αυτή την βιταμίνη και τα περισσότερα απο αυτά είναι των τελευταίων χρόνων.

Το ενδιαφέρον για τη βιταμίνη  D έχει αυξηθεί γιατί εκτός απο την γνωστή δράση της στον μεταβολισμό και την υγεία των οστών μας, υπάρχει πλήθος μελετών που δείχνουν προστατευτική δράση σε

  • αυτοάνοσα νοσήματα (Σκλήρυνση κατά πλάκας, Ρευματοειδή αρθρίτιδα, Διαβήτη τύπου Ι, Αυτισμό)
  • Υπέρταση
  • καρκίνου (μαστού, προστάτη, παχέος εντέρου)
  • Καρδιολογικά νοσήματα
  • Κατάθλιψη
  • Παχυσαρκία
  • Διαβήτη τύπου ΙΙ

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Diabetesπριν λίγες μέρες (29 Μαΐου 2014) Βρέθηκε συσχέτιση της βιταμίνης Dκαι εμφάνιση διαβήτη ή προ-διαβήτη μετά την εγκυμοσύνη.

Η Caroline Kramer, και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, εξέτασαν σε 494 γυναίκες τα επίπεδα βιταμίνης D και παραθορμόνης.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 32 τοις εκατό των γυναίκες με μειωμένα επίπεδα βιταμίνης D και ταυτόχρονα υψηλά επίπεδα παραθορμόνης εμφάνισαν  προ-διαβήτη ή διαβήτη έως και 12 μήνες μετά τον τοκετό.

Σύμφωνα με τους ερευνητές τα επίπεδα της βιταμίνης D και παραθορμόνης σχετίζονται με την ικανότητα των β-κυττάρων του παγκρέατος να παράγουν ινσουλίνη. Και τονίζουν την ανάγκη για τον έλεγχο των επιπέδων της παραθορμόνης και της βιταμίνης D (25-OH-D).

Η κύρια παραγωγή της βιταμίνης D (περίπου 90%) γίνεται στο δέρμα μας με την βοήθεια του ήλιου. Συγκεκριμένα με την υπεριώδη ακτινοβολία, βέβαια η ικανότητα παραγωγής επηρεάζεται απο την ηλικίας, το του χρώμα δέρματος, και φυσικά την ηλιοφάνεια.

Θα περίμενε κανείς στην Ελλάδα να μην έχουμε πρόβλημα έλλειψης βιταμίνης D λόγο ήλιου αλλά κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αντίθετα φαίνεται οτι στην Ελλάδα και και σε άλλες μεσογειακές χώρες παρατηρείτε έλλειψη βιταμίνης D. Αυτό πιθανόν να οφείλεται σε υπερβολική χρήση αντηλιακών ή του φόβου να εκτεθούμε στον ήλιο με γυμνό δέρμα. Το θετικό είναι οτι μόλις 10-20 λεπτά την ημέρα αρκούν για να συνθέσουμε την απαιτούμενη βιταμίνη D.

Το υπόλοιπο 10% καλύπτεται απο τη διατροφή μας, βασικές πηγές βιταμίνης D είναι τα γαλακτοκομικά, τα ψάρια και ιδιαίτερα τα λιπαρά ψάρια, το μουρουνέλαιο, ο κρόκος του αυγού, οι ξηροί καρποί, τα εμπλουτισμένα τρόφιμα και τα συμπληρώματα.

Εκτός απο όλα τα παραπάνω πρέπει να λειτουργούν σωστά τα νεφρά μας και το συκώτι μας ώστε να προσλάβουν την βιταμίνη D που προέρχεται απο τη διατροφή μας και το δέρμα μας και να την ενεργοποιήσουν ώστε να απολαύσουμε τα οφέλη της.

Ήδη κάποιοι επιστήμονες έχουν αρχίσει και ονομάζουν τη βιταμίνη Dσε ορμόνη...

Είμαστε απο τους τυχερούς που ζούμε σε ένα ευλογημένο τόπο, μέχρι τότε απολαύστε τον ήλιο που μας προσφέρει ο τόπος, πάντα με προσοχή (20 λεπτά χέρια και πρόσωπο είναι αρκετά)!

 

Κωνσταντίνος Μαλαχάς

Διαιτολόγος Διατροφολόγος

Σελίδα 1 από 3

© 2018 malachas.gr All Rights Reserved